პარიზი - ინგლისი

პირველი რასაც თბილისში პარიზში წასვლის მსურველი გებულობ ის არის, რომ იქ ინგლისურად არავინ დაგელაპარაკება.
ქვემოთ ნახავთ ჩემს ქება დიდებებებს ფრანგების, მათი სტუმართმოყვარეობის, თავაზიანობის და ტაქტიანობის შესახებ.
ინგლისურ შეკითხვაზე ყველა გამვლელი შეეცდება გიპასუხოს, ინგლისური თუ არ იცის საკმარისად, ფრანგულად გაგაგებინებს.
აქ სხვა პლასტზე მაქვს ლაპარაკი, საფრანგეთი - ინგლისი ორი უდიდესი ურთიერთ მოქიშპე, მტერი, მეტოქე და მსოფლიო ბატონობაზე კონკურენტი ერია.
მათი ისტორია მართლაც აკინძულია ერთმანეთის წინააღმდეგ ომებით, თუმცა რევერანსებიც ერთმანეთისთვის ნიჭიერად და უხვად უსრულებიათ.
ბოლო პირუეტი მეორე მსოფლიო ომის დროს ჰქონდათ.
მას შემდეგ რაც საფრანგეთმა პარიზი და საფრანგეთის უმეტესი ნაწილი ჰიტლერს დაუთმო და მთავრობა შიდა ემიგრაციეში გადავიდა პროვინციაში, ბრიტანეთის ფლოტმა საფრანგეთის ფლოტს, რომელიც იმ დროს ალჟირის ნაპირებთან იყო დისლოცირებული ულტიმატუმი წაუყენა, ან დაეთმოთ ხომალდები მათთვის, ან გაენადგურებინათ თვითონვე. ჩერჩილს ეშინოდა, რომ უმეთაუროდ (უქვეყნოდ) დარჩენილი ფლოტი ჰიტლერს ჩაუვარდებოდა და ბრიტანეთს შემოუტევდა.
ფრანგებმა არცერთი წინადადება არ მიიღეს, ინგლისელებმა ისინი გაანადგურეს, მაშინ 1000 ფრანგი მეზღვაური იქნა მოკლული.
4 წლის შემდეგ 1000-ზე მეტი ინგლისელი გმირულად დაიღუპა საფრანგეთის მიწაზე საფრენგეთის ფაშისტებისაგან გასანთავისუფლებლად.
ფრანგებსა და ინგლისელებს შორის ისტორიული მეტოქეობა მართლაც ირეკლება საფრანგეთზე, პარიზზე.
საფრანგეთი შეგნებულად თუ ქვეშეცნეულად ეწინააღმდეგება ინგლისური ენის უკვე მსოფლიოს მიერ აღიარებულ საერთაშორისო სტატუსს.
საფარანგეთში ვერსად ნახავ ინგლისურ წარწერას. ერთადერთი ნივთი, რომელზეც ინგლისური წარწერა აღმოვაჩინე მუზეუმკარტა იყო. მუზეუმ კარტა სპეციალურად ტურისტებისათვის განკუთვნილი ბილეთია, რომლითაც ერთი, ორი ან ოთხი დღის განმავლობაში პარიზის ნებისმიერ მუზეუმში შედიხარ, თანაც ურიგოდ, სპაციელური "ელიტარული" შესასვლელით. ჩვენ 45 ევროიანი მუზეუმკარტები ვიყიდეთ, 4 დღიანი და ბოლოს რომ გამოვთვალეთ მოგებულები დავრჩით, თანაც ერთი გენახათ რა სიამაყით ჩავუვლიდით ბურჟუა ევროპელების რიგებს, ამოვიღებდით "იზ შიროკიხ შტანინ" ამ ბილეთს და ყველა კარი უმალ იღებოდა. ჰოდა ამ მუზეუმკარტას მოყვება ორგვერდიანი თაბახი მუზეუმების ჩამონათვალით, იქაც კი ფრანგული შავად ეწერა, ქვემოთ კი ინგლისურად, ოღონდ ღია ვარდისფრად ძლივს რომ წაგეკითხა.
ლუვრში, სადაც ყველა ექსპონატი 3D თვალებით შესაჭმელია და გინდა რომ მის შესახებ ყველაფერი შეიტყო, ინგლისურ წარწერას ვერ ნახავ. ფრანგული დასახელებები კი რებუსებს ჰგავს - მიშელ ანჟელ, დელაკროიქს არკვიე შენ ვინაა.

ფრანგებს ალბათ იგივე სჭირთ რაც ჩვენ რუსებთან მიმართებაში.
ჩვენ რუსეთს სამხრეთ-ჩრდილოეთ კავკასიის რაკურსით ვუყურებთ, ფრანგები კი ინგლისს როგორც ლამანშის გადაღმა მდებარე ამწუთას დროებით აღზევებული მეტოქეს.ამასობაში სარკოზი მანჩესტერს გულშემატკივრობს.

პარიზი-რუსები

ზამთარში პარიზში სტუმრობას კიდევ ერთი დიდი პლიუსი აქვს- ზამთარში იქ ცოტა რუსია, ალბათ ზამთარში თუკი წასვლაა სითბოში წასვლას ამჯობინებენ.
პლიუსი მეთქი, იმიტომ ვთქვი, რომ მათ თვითკმაყოფილ ფიზიონომიას იშვიათად ნახავ.
ერთადერთი ჯგუფი მახსენდება მონალიზას დარბაზში შემოცვივდნენ, წინ მიუძღვოდათ ჩირაღდანივით ზეაწეული დახვეულ გაზეთიანი
გიდი, რომელმაც შემოსვლისთანავე ყველას გასაგებად განაცხადა - "ზდეს პიაწ მინუტ, ნი ბოლშე!"
("ნუ ი ჩტო, უ ნას ვ მასკვე მეტრო" გამახსენდა ერთი რუსი ტურისტის ნათქვამი საქართველოში, ანტიკური ქალაქის ციხეგოჯის გვირაბში ჩასვლისას რომ განაცხადა).
რუსეთ-საფრანგეთის ურთიერთობა საუკუნოვან გადაჯაჭვულ ისტორიას მოიცავს.
ამ ქვეყვებს დიდი სიყვარულისა და დიდი სიძულვილის ტალღების შემდეგ ერთმანეთის მიმართ რაციონალური პატივისცემა ჩამოუყალიბდათ.
ლუვრის დათვალიერებისას გახსენდება რომ ერმიტაჟი, პეტერბურგის გრანდიოზული, უმდიდრესი მუზეუმი თვითონ ლუვრისმნახველმა რუსებმა ერმიტაჟად-ფრანგულად პატარა ოთახად მონათლეს.
ნაპოლეონის დროს, ევროპის მუდმივი ამრევი ამბალის- რუსეთის ჭკუაზე მოსაყვანად მთელი ევროპა გაიწია აჰა შენ ნაპოლეონო, და აჰა რუსეთი თუ შეგიძლია მას ეჭიდავეო.
ეს ისტორია კი იმით დამთავრდა, რომ დამარცხებულ ნაპოლეონს გამოკიდებულმა რუსმა ჯარისკაცმა პარიზის ყველა სამიკიტნოს კარი ჩექმით შეაღო და დაიყვირა "ბისტრო ნახუი, ჟრაც დავაი" და აქიდან წამოვიდა სიტყვა ბისტრო, Bistrot ფრანგულ მანერზე. დღესაც კაფეების მესამედს ბისტროტ აწერია.
პარიზის ცენტრში მგებარე, ყველაზე პომპეზური, მოოქროვილი და ულამაზესი ხიდი ალექსანდრეს ხიდი, ეძღვნება ალექსანდრე მესამეს, რუსეთის იმპერატორს და რუსეთ საფრანგეთის მეგობრობას, ეს ხიდი ნიკოლოზ მეორემ გახსნა.
ნაპოლეონი კი, ავანტიურისტი, რომელმაც ამ დღეში ჩააგდო საფრანგეთი, რომლის მმართველობის შემდეგ "საფრანგეთში შინელის ჩამცმელი ადამიანი აღარ დარჩა ცოცხალი", ულამაზეს სარკოფაგში, ულამაზეს სასახლეში 6 კუბოში განისვენებს. მე მგონი ნაპოლეონს კრახი იმიტომ აპატიეს, რომ მიზეზი მიეცათ ნაპოლეონის მიერ აღებული ქალაქების ჩამონათვალში, რომელიც ნაპოლეონის კუბოს გარშემოა ამოტვიფრული (austerlic, ვარშავა,rivol, iena ..) მოსკოვიც ეწეროს. და აწერია კიდევაც - მოსკოვი ნაპოლეონის მიერ აღებული ქალაქი.

სდღეს ისტორიის გათვალისწინებით, საფრანგეთი (რიმელიც მესიანისტურ-ექსპანსიურ მიზნებს ისედაც შეჩვეულია) თავის თავზე იღებს რუსეთის მორჯულებას. ჯერ არვიცი შეწირავს თუ არა ამ მისიას საფრანგეთი საქართველოს, მაგრამ "მისტრალის" მიყიდვა რომ ამ ისტორიის ერთი ხვეულია ჩემში ეჭვს არ იწვევს.
mere davamTavreb, ar mcalia:(

პარიზის ქუჩები: ქუჩაში მოძაობის წესები.

ქუჩაში მოძრაობის მიღებულ (და არა ოფიციალურ) წესებს განვიხილავ როგორც მასში მონაწილე ხალხის ზოგად ეთნო თუ ქალაქური ფსიქოპორტრეტის მთავარ მაჩვენებლად. არაერთხელ დამიწერია გაბრაზებულს ჩვენი ქალაქის უზრდელ მოქალაქეებზე სწორედ ქუჩაში მოძრაობის თბილისური რეალიების შემხედვარეს.
პროექტისც კი დავწერე ამ თემაზე(თუმცა ჯერ ვერ დავაბინავე).
პარიზში წასვლამდე მქონდა წარმოდგენა, რომ ქუჩაში მოძრაობის მონაწილე ობიექტები (მანქანები/მოტო/ველო ტრანსპორტი და ქვეითები) განუხრელად უნდა ემორჩილებოდნენ შუქნიშნებსა და ქუჩის სტოპხაზებს. ყოველთვის ვბრაზდებოდი, როდესაც თბილისში ვაწყდებოდი ავტომობილის მძღოლსა და ქვეითს შორის ნებისმიერი სახის ურთიერთობას (მიმაჩნდა და ახლაც მიმაჩნია, რომ ქვეითის მუდარიანი თვალები მძღოლის მიმართ- მაცალე გზაჯვარედინის გადასვლაო, ან მანქანის დაძვრისწინა ქვეითის წვივზე მიგდება, უკანა მანქანის სიგნალი შუქნიშნის გაყვითლებისთანავე არის ურბანულ-ტრანსფორმირებული რატომღაც შერჩენადი დედის გინება და საერთო ჯამში ჩემი ერის სირცხვილი).

მაინტერესებდა, როგორ ხერხდება ქალაქში, რომელსაც ამ საკითხში თბილისთან შედარებით 10-ჯერ მეტი ობიექტური პრობლემა აქვს (მოსახლეობის რაოდენობა, ავტოსთან ერთად მოტო და ველო ტრანსპორტის სიმრავლე, სხვადასვა კულტურის ტურისტთა ტაბუნების ნიაღვარი და სხვა) ავტო და ქვეითთა მოძრაობის რეგულირება ცივილიზაციის ფარგლებში.
მაინტერესებდა როგორ ინარჩუნებს ღირსებას ქვეითი და მძღოლი, რა ჯადოსნური ელექსირი აქვს ამისთანა ფრანგულ ჟანდარმერიას, რომ ასეთ ქალაქში მოძრაობა დაარეგულიროს.
პირველივე დღეს გავერკვიე. მოძრაობა მართლაც დარეგულირებულია, თითქმის იდეალურად დარეგულირებული, იმდენად იდეალურად, რომ ქაოსს ჰგავს, მაგრამ იდეალურ წესრიგზე უფრო ეფექტურია.
აღმოჩნდა რომ ქუჩაში მოძრაობას პოლიცია არ არეგულირებს. ქუჩაში პოლიციელი ერთადერთ პაწაწინა რატომღაც უშუქნიშნო გზაჯვარედინზე იდგა და ქვეითებს ეხმარებოდა, ქვეითთა უპირობო პრივილეგიას კიდევ უფრო ზრდიდა.

მაშ ასე, პოლიციელები არა. მაშ რა?
ჩამოვთვლი:
-შუქნიშნები თითქმის ყველა 50 მეტრშია,
-გადასასვლელი ასევე ყველა 50 მეტრშია და აუცილებლად დახაზულია.
-ქვეითებს აუცილებლად, ყველა გზაჯვარედინზე აქვთ შუქნიშანი.
-ქუჩაში მოძრაობის მონაწილეთაგან პრივილეგირებულნი არიან ქვეითები.
ეს აქამდე სტანდარტულ ცივილური, ახლა კი კონკრეტრულად პარიზული -
-ავტომობილები განუხრელად ემორჩილებიან შუქნიშნებს, მაშინ როდესაც ქვეითს შეუძლია გადაირბინოს ქუჩა ქვეითთათვის წითელ შუქზე ერთი პირობით, თუკი ავტო/მოტო/ველოს არ მოუწევს მოძრაობის შენელება თავისივე კუთვნილ მწვანე გზაზე, არათუ დამუხრუჭება, შენელებაც კი დაუშვებელია.
-ქვეითებს შეუძლიათ ისარგებლონ თავისი უპირატესობით, მაგრამ ამ სარგებლობასაც თავისი "ბოდილენგვიჯის" წესების დაცვა ჭირდება. მაგალითად, თუკი ერთი ფეხი მაინც ჩამოდგმული გაქვს ტროტუარიდან და გადასვლას აპირებ, გზა შენია, მაგრამ თუკი ტროტუარიდან გზაზე ჩამოსული კეთილგანწყობილი ჟესტით მანქანას უთმობ გზას, მძღოლი დაიბნევა, შეწუხებული ფრთხილად გაგივლის და შეიძლება უკმაყოფილომაც მოგაბურტყუნოს რამე.


ერთი შეხედვით ქუჩა ხალხს და მანქანებს +მოტოციკლებსა+ველოსიპედებს ვერ იტევს , პერიოდულად ეს ყველაფერი ქაოსს დას უწესრიგობას ემსგავსება, მაგრამ მთავარი წესი ყოველთვის შენარჩუნებულია.

-მთავარი ერთი წესი, რომელიც ქუჩაში მოძრაობას არეგურირებს მაინც ერთია - ერთმანეთის პატივისცემა ქვეითთა უპირატესობის მუდმივი დემონსტრირება.

შედეგად 6 დღის განმავლობაში ჩვენ საცობი არ გვინახავს, არც შეურაცხყოფილი ქვეითი. სიგნალები არის, იშვიათად გაბმულიც, მაგრამ უფრო გამოფხიზლების მიზნით, ვიდრე შეგინების.
გადაჭედილ და უხვ შუქნიშნიან ვიწრო ქუჩებში მხოლოდ მოტოციკლები დაქრიან პირუეტებით (ხაზებს ადვილად და ოსტატურად იცვლიან) მაგრამ გზაჯვარედინების სიახლოვეს არათუ მოტოციკლები, ველოსიპედებიც საერთო წესს ემორჩილებიან.

პარიზელები. მოქალაქეთა ექსტერიერი

ზამთარში პარიზში ქუჩაში შემხვედრ მოქალაქეთაგან დაახლოებით 20% ჩინელია, 20% ზანგი, 15 პროცენტი არაბი და.. 45% საკუთრივ ფრანგი.
და... ამ 45% ფრანგში კი სადღაც 25% ქართველია. ააა??
ხო. არ მოგესმათ, ქართველი.
ექსტერიერზე მაქვს საუბარი, სინამდვილეში ქართველი არცერთი არ შემხვედრია ერთი კვირის განმავლობაში.

ეს ფაქტი გამაოცებელთაგან პირველი იყო ჩემთვის - ფრანგები ძალიან ჰგვანან ქართველებს,
იმდენად ჰგვანან, რომ თავიდან ვერ ვხვდებოდი რატომ უნდა მიმემართა ამ კაცისთვის უცხოურ ენაზე და არა ქართულად.

ბაქოში ჩახვალ,ერევანში, მოსკოვში თუ პრაღაში სწრაფადვე მიხვდები, რომ ეს ხალხი შენი ჯიშისანი არ არიან და მათ მათსავე ენაზე უნდა ელაპარაკო, აი პარიზში კი ეს გრძნობა არ გაქვს, 5 კაცში ერთს სუფთა ქართული გარეგნობა აქვს, ლუი დე ფიუნესი, ანუკ ემე, ჟან გაბენი ვარიაციებით.
ეშმაკმამც დალახვროს, თვალები მოვიფშვნიტე - მეტროსადგური სტალინგრადი

ეს მაგიდა პარიზში მონტერგუელის ქუჩაზეა, კაფე "ლა ეპიკერიაში"
ზედ სამი ფურცელი ფრანგი უცნობი გამვლელ, გამყიდველების მიერ ჩვენთვის მიმასწავლებელი ბარათებია. ვინ თქვა რომ ფრანგები ცივი, ქედმაღალი და უყურადღებო ხალხია, რომ ინგლისურ შეკითხვაზე არც კი გიპასუხებენ და სხვა ათასი "შეთქმულების თეორია".
ვაღიარებ, ეს ხალხი - ფრანგები, პარიზელები ჩემზე უფრო ზრდილობიანი, კეთილგანწყობილი, და დახმარებისთვის მუდმივად მზადმყოფი და სტუმართმოყვარეა.
ზაფხულისგან განსხვავებით ზამთარში პარიზის ქუჩებში მოსიარულე ხალხის უმეტესობა პარიზელებია, ტურისტების დიდი ნაწილი კი ფრანგები.

ეს მაგიდა მონპარნასზე მდებარე კაფე "როტონდას" ეკუთვნის, ამ ჭიქებში ცხელი შოკოლადი ესხა, რომელიც მე გეახელით. ხურდა კი როტონდას გარსონისაა, მე დავუტოვე ისე როგორც ეს გვიანდერძა ამ კაფეში ხშირად მყოფმა ჰემინგუეიმ (ოღონდ "ფიესტაში" - აუციელბლად დაუტოვეთ ხურდა ოფიციანტებს მით უფრო თუ იმ კაფეში ოდესმე შეიძლება მოგიხდეთ დაბრუნებაო).ცხელი შოკოლადი ძალიან კარგი გამოდგა, მოდილიანის სურათები კი ასლები, მაგრამ მაინც კარგი იყო

პირველი ინსტრუმენტები

ჩემი პარიზული შთაბეჭდილებები დიდია, ქაოტური, მრავალმხრივი და ჩემთვის იშვიათი ნამდვილი პათოსით გაჯერებული.
მინდა დავალაგო ჩემთვის და თქვენთვისაც, მინდა დამრჩეს და არ გახუნდეს.
ჯერ ცალკეულ თემებს ჩავყრი უსისტემოდ, მერე იქნებ გავაერთიანო.
დღევანდელი თემა დამწერლობამდელი ადამიანია, რომელსაც მე ლუვრში გავეცანი.
იმ შორეულ მინუს 20 საუკუნამდელ ეპოქაში, როცა ადამიანის მთავარი საზრუნავი ჯერ კიდევ ძალითა და მოხერხებულობით მასზე აღმატებული ვეფხვების, მგლებისა და დათვების მოგერიება, ცეცხლის ანთება და შენახვა, წვიმის, ქარის, ღამის უკუნისა და ზამთრის უნაყოფობის გადატანა იყო, როცა პირველი ღვთაებები მორცხვად შემოაბიჯებდნენ გამოქვაბულებსა და ბუნაგებში, თურმე მაშინ ის ადამიანები ჩემზე ნაკლები ინტელექტის მქონენი არ ყოფილან.
ეს მძიმე დასკვნა იყო ჩემთვის, აქამდე მეგონა რომ ისტორიისა და ცივილიზაციის პარალელურად ადამიანიც მნიშვნელოვნად განვითარდა, პრიმიტიული კატეგორიებით მოაზროვნე დაშინებული არსებისაგან დღევანდელ ტექნოკრატიულ არსებად იქცა.

ლუვრის პრეანტიკური დარბაზების თვალიერებისას კი მე აშკარად დავინახე, რომ ის ადამიანი იმ დროს ჭკვიანი, იმედიანი და ნიჭიერი იყო. რას ვიზამდი მე, იმ დროს რომ დავბადებულიყავი? დიდი ალბათობით ვერცერთ ბაიტ ინფორმაციას ვერ დავტოვებდი მათგან განსხვავებით.
მადლობა მათ, უსახელო ადამიანებს, რომლებმაც დაიწყეს ქმნა, არა მარტო კეთება, არამედ ქმნა.

ლუვრში ჩემთვის გასაკვირად ფოტოგადაღება დაშვებულია(ოღონდ ფლეშგანათების გარეშე). აქ ჩემი გადაღებული სურათებია. ხარისხით მაინცადამაინც ვერ დავიკვეხნი, ეს არის რაც არის.ყველა ამ სურათზე ადამიანების მიერ შექმნილი პირველი ინსტრუმენტებია, განყენებული აზროვნების პირველი უტყუარი საბუთები.
ამ სურათებზე გამოსახული ყველა ნივთი მინუს 20 საუკუნეზე ადრინდელია
პირველი ტრაფარეტი

პირველი მაკეტი

პირველი ასანთი

პირველი ეტალონი

პირველი კამათელი

პირველი ვიოლინო

პირველი სარკე

პირველი ხელოვნური სათამაშო კოჭები







პირველი სალარო აპარატი

პირველი სტამბა

და ყველა ინსტრუმენტზე ზემდგომი - პირველი დამწერლობა

პირველი ილუსტრირებული ისტორიულ-დოკუმენტური მოთხრობა