Monday, September 20, 2010

მუზებო, მუზებო, სად ხაართ?







როცა ასე თუ ისე ვარგისი, ზოგი ძალიანაც ვარგისი თანამედროვე ქართული სიმღერები იწერებოდა ქართულ კომედი შოუ პლასტს მეტი საკბილო თითქოს აღარეფერი ყოფილიყო, გაუთავებლად ქართულ თანამედროვე მუსიკაზე ღადაობდა. 

იღადავეს, იღადავეს და ბოლოს იმდენი იღადავეს , რომ ეგ ხალხი აღარ წერს. 



 ბოლო კარგი სიმღერა საქართველოში ალბათ 5 წლის წინ დაიწერა.

მას შემდეგ მომღერლები ალბათ მიხვდნენ რომ აქ ისინი და მათი სიმღერები არავის სჭირდება და დადუმდნენ. 

დარჩნენ შოუ ბიზნესში, მაგრამ ძირითადად რაღაც საორგანიზაციო მენეჯერული ფუნქციები აითვისეს. 

კახა ცისკარიძემ ისიც თქვა მე მენეჯერი ვარ, სიმღერა ჩემი მენეჯერობის საპრომოციოდ მჭირდებოდაო. 

მოკლედ, ის მივიღეთ, რასაც ვღებულობთ თითქმის ყველა ნაირფერ ასპარეზზე, ოღონდ ყველგან ერთადერთი მიზეზით - კუდი გვაქვს ყავარზე გადებული. 
და შედეგად ყველაფერ პროგრესულს იმ მოტოვით ვბლოკავთ, რომ უკეთესი გვეკუთნის. დედის რძესავით გვეკუთვნის პრეზიდენტად ჰელმუტ მიტერანი ან მარგარეტ კლინტონი. 
პოპ მომღერლად სიმფლი რედ პეპერსი ან დაიერ პამპკინსი,  მაიკლ ოსბორნი ან როჯერ სპირსი. 
სიდან ბატონებო, სიიდან მოგიყვანოთ ეს ხალხი? 

ისევ თქვემგან უნდა ავარჩიო ხო? 
ხოდა, ნუ ბლოკავთ გენაცვა დასაწყისშივე თქვენში ყელყელაობის მსურველებს. 

შეაქეთ, მოეფერეთ, იქნებ ათში ერთი , თუნდაც ერთი მაინც შედევრი გამოუვიდეს. 


მანამდე კი, როგორც ედისონი ვერ გაჩნდებოდა საქართ ველოში (და რომც გაჩენილიყო უსახელოდ მოკვდებოდა აკვნის ჩორკვნაში),  ისევე ვერ გაჩნდება ახალი კარგი სიმღერები,  მოთხოვნა არ არის მათზე და იმიტომ. 
უფრო სწორედ, ხალხი მხოლოდ შედევრებით დატენილი ალბომს მიიღებს,თანაც მსოფლიო აღიარების შემდეგ, ნაკლებს კი დასცინებს. 


ასეთ სიტუაციაში ქართული შტეფსელში შესაერთებელი მუსიკა მხოლოდ უთავმოყვარო პრიმიტიული აზერბაიჯანულ საქორწილო ფოლკლორული მარგალიტებითღა მდიდრდება. 
თავმოყვარეობის მქონე მომღერლები, ინდივიდები, პიროვნებები კი სტაბილურად არიან მიჩმორებულები. 
გაფართხალებასაც აღარ აპირებენ.
ზოგი მენეჯერია, ზოგი პროდიუსერი, ზოგი მინისტრი, ზოგი გაიპარა, ზოგი აღარც ჩამოდის, ზოგი შვილებს ზრდის, ზოგი საკრებულოშია, ზოგი ექიმობს და ზოგი რეჟისორობს. 
მუსიკა? 
მოკვდა, მხოლოდ ჩანაწერებსღა შემორჩა, აღარც ვუსმენთ, იმიტომ რომ უკვე 100-ჯერ გვაქვს მოსმენილი, გაცვდა და ვეღარ ვაფასებთ. 

მათი რაოდენობა იმდენად მცირეა, რომ ჩვენ შედევრსაც ვერ ვაღიარებთ შედევრად, ჩანთქმულია უსახო ემპეტრითეკაში. 


არადა გვაქვს შედევრები (ნუ ჩვენი დონის, თავის პროფილში შედევრები).



ქართული კარგი დონის მუსიკა:

ნიაზ დიასამიძე 
სტეფანე
ქათამაძე
მწვანე ოთახი
სოფტ ეჯექტ
ირაკლი ჩარკვიანი
პაპარაცი
ბაკურ ბურდული
ინოლა გურგულია
მამუკა ჩარკვიანი
ცისფერი ტრიო
გოგი დოლიძე
შარვაძე
ჰამლეტ გონაშვილი (არაფოლკლორული მაქვს მხედველობაში)

ამ ავტორთაგან ყველას აქვს რამოდენიმე სიმღერა, რომელსაც ევროპელ სტუმარს მოასმენინებ.

დიდი ესთეტიკური სიამოვნება თუ არ მიიღო, იმას მაინც გაიგებს, რომ აქ ევროპაა. ევროპის პერიფერია, მაგრამ მაინც ევროპა.



ნამღერია ბევრი მართლაც კარგი სიმღერა, რომლებიც იმიტომ არ გახდნენ აღიარებული შედევრები, რომ მათმა ავტორმა ამ სიმღერების დონის ერთი ხუთი სიმღერა ვერ იმღერა, ან იქნებ აღარც მოინდომა პოლიფონუური ხანგრძლივი ქირქილის შემხედვარემ. 




ხუთი ვერა, მაგრამ 2-2 კარგი სიმღერა შეძლეს ემღერათ 
გიგა აგლაძემ, გიგა მიქაბერიძემ, გიგა კვენეტაძემ,
ლელა წურწუმიამ, სახემ, ვერიკო ტურაშვილმა, კაბუმ და ზუმბამ. 

ათი ვერა, მაგრამ ხუთი კარგი სიმღერა იმღერეს სტეფანემ, პაპარაციმ, მამუკა ჩარკვიანმა, ნიაზ დიასამიძემ, მწვანე ოთახმა და სოფთ იჯექტმა. 



ირაკლი ჩარკვიანი, ჩემს მიერ  აღიარებული უდიდესი მომღერალი (რომელსაც ერთ ათ წელში დავაფასებთ) ასევე ორ-სამ სიმღერიანად დარჩებოდა, რომ არა მუზა რომელიც შეხვდა და ცოლად გაჰყვა -ქეთათო. 
მას შემდეგ რაც ერთმანეთი იპოვნეს ირაკლი ჩარკვიანი ცალკეული უდაჩნი სიმღერების ავტორიდან თავისი პირადი სტილის შემქმნელობამდე ამაღლდა. 


სად არიან სხვა მუზები? 
იღებენ თუ არა იმ პასუხისმგებლობებს, რომელიც ჰქონდათ ქეთათოს, ემილი კლოდელს, მოდილიანის ცოლს, გალას? 

ხომ ხედავთ ეს ქვეყანა თქვენი მეუღლეების ნიჭს ვერ აფასებს. 

თქვენ უნდა გახდეთ მათი მუზები, მათი ქეთათოები.



დამიჯერეთ, მათ კიდევ შეუძლიათ შედევრის შექმნა.
დაე იმღერონ ოთხი ისე რა, მეხუთე შედევრი იქნება.
დაიგროვონ ხუთი - გვარის ისტორიას დარჩება,
დაიგროვონ 10- ქვეყნის ისტორიას დარჩება,
დაიგროვონ 20- საქართველოს შეცვლიან.    

Wednesday, September 15, 2010

უდრტვინველი თავისუფალი დრო


რამდენი უდრტვინველი თავისუფალი დრო უნდა  აჩუქოს ქვეყანამ ხელოვანს რომ მან შედევრი დაბადოს? 

1996 წელს, თუ არ მეშლება რადიო მწვანე ტალღა ბრიტანეთის საელჩოსთან ერთად ატერებდა სატელეფონო ვიქტორინას რადიოს პირდაპირ ეთერში . შეკითხვაზე თუ რამდენია ბრიტანული მსოფლიოს ყველა დროის ბესტსელერ მუსიკალური 10 ალბომებიდან, მე ჩემ ცოლს, რომელსაც მანამდე 4 სწორი პასუხი ჰქონდა გაცემული, ვუკარნახე - 8 მეთქი. 
არადა გავრისკე, ძალიან ბევრი იყო ერთი ქვეყნისთვის, მაგრამ ვიგუმანე რომ ძალიან ბევრი უნდა ყოფილიყო.  ქეთიმ დამიჯერა და ... პრიზიც მოიგო - პარკერის პასტა რაღაც ბუკლეტებითურთ. 



ათში რვა 1995 წელს. ვიფიქრე, რომ ეს აბსურდული თანაფარდობა უახლეს წლებში აუცილებლად შეიცვლებოდა მსოფლიოს სასარგებლოდ. 
და რა, 
მას შემდეგ გამოყარა ბრიტანეთმა ოაზისი, ქრენბერი, სიმფლი რედი, მათი უდიდებულესობები რადიოჰედი და ქოლდფლეი.




ალბათ დღეს ეს თანაფარდობა შენარჩუნებულია (როგორც მინიმუმ).



ბრიტანეთი ყველას ჯობნის, ყველას ერთად აღებულს, მათ შორის ინგლისურენოვან ამერიკა კანადა ავსტრალიას. 

რითი? 

ინგლისური ენით? 
აარა.
აშშ, კანადა, ავსტრალია? 

ცივილურობით, ტექნოლოგიებით? 
აარა. 
აშშ, იაპონია, გერმანია? 


გენებით? 
აარა. 
აშშ, ავსტრალია, კანადა? 

აუდიტორიით? 
აარა. 
მათი მთავარი აუდიტორია და აღიარების ასპარეზი ხომ აშშ-ია. 

ევროპული ძველი კულტურით? 
აარა. 
იტალია, ესპანეთი, ჰოლანდია, საბერძნეთი?

იმპერიალური წარსულით? 
აარა. 
აშშ, ესპანეთი, რუსეთი, პორტუგალია?



თუ არცერთით ცალცალკე, იქნებ ყველაფრით ერთად და კიდევ რაღაც ამოუცნობი ინგრედიენტით. 
მაგრამ რა არის ის საიდუმლო ინგრედიენტი?

მოვყვეთ თავიდან. 
ბრიტანეთი მთელი მსოფლიოს  მუსიკალურ მოთხოვნას აკმაყოფილებს იმიტომ რომ: 
აქვს: მოხერხებული და ექსპრესიული ინგლისური ენა, ძალიან ბევრი ნიჭის გენები, ტექნოლოგიები, ცივილიზაცია, ევროპული ძველი კულტურა, იმპერიული წარსული
და..
და..
ალბათ უსაზღვრო დიდი დრო დამწყები და შემდგარი მომღერლებისთვის. 

დიდი დრო კი ნიშნავს დიდ ფულს ავანსად, საჩუქრად. 
ალბათ მთავარი საიდუმლო აქ ინახება - ბრიტანეთი კვებავს ყველა უცნაურ ადამიანს, რომელსაც სიმღერის სურვილს და ნიჭს შეამჩნევს. 
როგორ? 

სახელმწიფო სტიპენდიით? 
სახელმწიფო ხელფასით? 

არა




 
პაბებში გამოსვლის ჰონორარებით.


და თუკი ყველა ქვეყანაში ერგება ჰონორარი მუსიკოსს პაბში, რაღაშია განსხვავება? 

რაოდენობაში, რომელიც ხარისხში გადაიზარდა. 

ან შედარებით  ბევრი პაბია ბრიტანეთში, ან შედარებით დიდ ფულს უხდიან მომღერლებს, შედეგი ისაა, რომ მომღერალს შეუძლია აღიარებამდეც იცოცხლოს ჰონორარზე. 

უსაქმურობის უფლება (ე.ი. მშვიდი, ფულიანი, ღირსეული უსაქმურობა) საუკეთესო პირობაა შედევრის შესაქმნელად.

ეს კანონზომიერება იმ კანონზომიერების ანარეკლია, რომლის მიხედვით ცივილიზაცია მხოლოდ მას შემდეგ გახდა შესაძლებელი, რაც ნადირობასა და მემარცვლეობაში წარმატებების შედეგად დაგროვილმა ჭარბმა პროდუქციამ ადამიანებს უსაქმურობის დრო მისცა. 

მაშ ასე, უსაქმურობა არა მარტო პროგრესის სათავეა, არამედ კარგი მუსიკისაც, ოღონდ ეს უსაქმუფობა აუცილებლად ღირსეული უნდა იყოს. 
ვინ მისცემს ქართველ ნიჭიერ უსაქმურებს ღირსების შეგრძნების ტოლფას ფულს? 
არასდროს არავინ.




























*თუმცა, ბრიტანელებს რაც შეეხება, ვაღიაროთ მთავარი, მთავარზე მთავარი - ბრიტანელთა გენეტიკური ნიჭიერება. 
იმდენად ინტენსიური გენეტიკურად ნიჭიერი ადამიანი, რომ ერთ უბნელებს ბიტლზები შეაქმნევინა, ერთ კლასელებს რადიოჰედი. ძმებს კი ოაზისი.        

Saturday, September 11, 2010

ქართულ პოპ ბომონდს










გენიალური იდეა


დიახაც გენიალური. მერე რა, რომ გენიოსი არ ჰყავს ავტორი

აი მომისმინეთ.




ყველანი ვთანხმდებით, რომ ქართული პოპმუსიკა უიმედოდაა ჩამორჩენილი.
გარდა იმისა რომ მუსიკაა საწყალობელი, ტექსტებიც უბადრუკია (წვიმდა, მაპატიე, უსასრულო ღამეა, სიყვარული, ერთად ვიქნებით, მომენატრე... ).
ეს ისეთივე სირცხვილია, როგორც 800 მილიონიანი ინდოელი ერისათვის ყოველწლიურად ერთი კრეტინული სცენარით 400 ახალ ფილმის გადაღება.
ჩვენც ისევე ვართ ამ უბადრუკი სიმღერების ღირსეული აუდიტორია, როგორც ინდოელები არიან ბოლივუდისთვის.

ქართული პოპმსუკა ქართული საზოგადოების პრიმიტივიზმის უტყუარი სიმპტომია.

ვინაიდან ნოტი მხოლოდ შვიდია, კაცობრიობა უკვე დიდი ხანია მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ "ვან იზ ნოთ ინაფ".
ასე ერქვა დაახლოებით ათი წლის წინ MTV-ის გადაცემას, რომელშიც მხოლოდ რემიქსები და ქოვერები გადიოდა.
ერთი სიმღერის ერთი შემსრულებლის მიერ შესრულერბა საკმარისი არ არის, დიდი ფუფუნებაა, უსარგებლო ტაბუა.
მსოფლიომ ას ტაბუ წარმატებით დაძლია.
რემიქსები და ქავეტები დღეს ჩვენს მუსიკალურ დედამიწას მნიშვნელოვნად ამდიდრებს.


ქართველებსაც გვქონდა რემიქსების მცდელობები, მერე რა, რომ საავტორო უფლებებს არას დაგიდევდით, მსოფლიო კულტურის გალიორკაზე ეს გვეპატიებოდა.


ჩემი სათქმელი სხვაა.
რემიქსი გულისხმობს სხვა შემსრულებლის სიმღერის მღერას, ტექსტისა და მუსიკის საკუთარ ხოშზე მორგებას.

ქართველებმა სალაღობო სიმღერები ავიღეთ და ქართული ორიგინალური, მაგრამ ასევე სალაღობო ტექსტები შევუფარდეთ.
"შობა უშეენოდ", "მას მერე ვეძებ შარაშარა.."...


ჩავთვალოთ ეს განვლილ ეტაპად.



მოდი ახლა პირიქით მოვიქცეთ.


ავიღოთ კარგი უცხოური სიმღერების ტექსტები, ხომ ვართ პოეტების და პოეზიის სამშობლო, ხოდა ვთარგმნოთ
ლეონარდ კოენი, დაეირ სტრეიტსი, პინკ ფლოიდი, ქოლდფლეი, ენი ლენოქსი, ფილ კოლინზი, ავიღოთ ამ ხალხის ძალიან მაგარი ტექსტები და ვთარგმნოთ ლექსად და ვიმღეროთ ჩვენს ორიგინალურ მუსიკაზე.

აა?!

როგორია?

არც საავტორო კანონმდებლობასთან იქნებით კონფლიქტში, არც ბერნის კონვენცია შემოგვწყრება და ...
ქართულ საზოგადოებასაც განმავითარებელ კატალიზატორად ექცევით და არა მისი ქვენა გემოვნებების ზაკაზების შემსრულებლად.

       
       

Moby

როცა ჰერმან მელვილი
თავის ვეშაპს, სახელიან თავისუფალ ცხოველს უკიდეგანო ოკეანეში,
სახელს - მობი დიკს არქმევდა, სულაც არ უფიქრია, რომ მის შოოორეულ შთამომავალს რიჩარდ მელვილს ბავშვები სკოლოდანვე შეარქმევდნენ მობის.


და ამით იქნებ მის შემდგომ ბიოგრაფიას განსაზღვრავდნენ.
არსებობის საშუალებას მისცემდნენ იმ ეკლექტიკურ მუსიკას, რომელიც შეიძლებოდა დაკარგულიყო ამ სახელის გარეშე.

In 1995 Moby released his debut album, Everything Is Wrong, deriving the title from his philosophy of the world. "I think 500 years from now, people are going to wonder what was going on now," Moby told Strauss. "They'll see this race of people that smoked cigarettes and drove cars and fought wars and persecuted people for their beliefs and sexual orientation, and none of it accomplished anything. … Everything is absolutely 100 percent wrong, and how do we change it is the question."







Re:
"I think 500 years from now, people are going to wonder what was going on now,"
"They'll see this race of people that smoked cigarettes and drove cars and fought wars and persecuted people for their beliefs and sexual orientation, and none of it accomplished anything. … Everything is absolutely 100 percent wrong, and how do we change it is the question."

Tuesday, September 7, 2010

პერნიციოზული ანემია

გუშინ მყავდა ასეთი ავადმყოფი.
ავადმყოფი დაავადებით შორეული წარსულიდან.

პერნიციოზული ანემია.


პერნიციოზული ნიშნავს ავთვისებიანს.
ამ დაავადებას შორეულ (მედიცინის პარამეტრებით) წარსულში ექიმებმა ავთვისებიანი იმიტომ უწოდეს, რომ ვინც დაავადდა ყველა მოკვდა. არ უშველა არანაირმა უძვირფასესმა მკურნალობამ. ვერცერთმა ავადმყოფმა დააღწია თავი ამ სენს, ყველა მოკვდა 1 წლის განმავლობაში.


გასხივოსნება ერთ დღეს მოვიდა, როცა ერთმა ექიმმა ამ დაავადებას მიზეზი მოუძებნა.

ის ვიტამინ B12-ის დეფიციტის შედეგია.


ეს ვიტამინი კი 20 თეთრი ღირს და მისი მიღება ადამიანებს ნორმალური ხორციანი დიეტით შეუძლიათ.


ასე გახდა ყველაზე ამოუცნობი და ავთვისებიანი დაავადება ყველაზე ადვილად მოსარჩენ და იაფ სამკურნალო ავადმყოფობად.


სახელი კი დარჩა - პერნიციოზული - ავთვისებიანი ანემია.

Sunday, September 5, 2010

ფარუხ ბულსარა

ეს ბიჭი ირანელი (გინდათ - სპარსი) ფარუხ ბულსარა მამამისს, ტანზანიაში, კუნძულ ზანზიბარიზე მცხოვრებ ირანელ დიპლომატს, იქვე ზანზიბარის სამშობიარო სახლში გაუჩნდა.

Zanzibar
აი, ამ ქალაქში




აი ამ ქვეყანაში




არავინ და არაფერო მოასწავებდა იმას, რომ ეს შავტუხა მტირალა მთელი მსოფლიოსთვის ცნობილი ადამიანი, ნახევარი მსოფლიოსთვის კი საყვარელი მომღერალი გახდებოდა.


მაგრამ ეს უცნაური შობა სწორედ ასეთი ადამიანის მოვლინებით დასრულდა.


1964 წელს ზანზიბარში რევოლუციამ იფეთქა, რომლის შედეგადაც არაბული წარმოშობის სულთანი და არაბული ხელისუფლება აფრიკული ძირების მქონეთა ჩანაცვლებით დამთავრდა.
სისხლი ბევრი დაიღვარა.

მშობლებმა ფარუხი და მისი უმცროსი და ქაშმირა რისკიანი ემიგრაციით ინგლისში გადაასახლეს.
აქ ფარუხმა თავის თავს ფრედი უწოდა.

რომ არა ზანზიბარის რევოლუცია, ფარუხს ვინძლო დღესაც დარ ეს სალამის რომელიმე ოფისის სკამზე ჰქონოდა თავისი კუთვნილი ადგილი.

ფარუხს შეიძლება დღესაც ეცოცხლა, ფრედი კი ადრე მოკვდა.





Saturday, September 4, 2010

სინოფსისი #4



სინოფსისი #4 
რედიოჰედ-ქოლდფლეის მოყვარულ გოგოს უყვარდება რადიო არდაიდარდოზე შემჯდარი  რბილ ლ-იანი, ოღონდ კარგი ბიჭი.
ბიჭმა არ იცის ბიტლები და ზეპელინები, გოგო ასწავლის მოსმენას. 
მოკლედ მარტინ იდენის ანალოგია ძირითადად მუსიკაში. 
ბიჭი უსმენს გოგოს პლეილისტს, ეძებს და პოულობს თვითონ, კითხულობს ანსვერს კომ-ში, წერს ბლოგში. რამდენიმე თვეში გოგოს სასტავზე უფრო გათვითცნობიერებულია მუსიკაში და კარგი გემოვნება აქვს. 
ბიჭი ადვილად ღებულობს იმ სამყაროს რომელსაც მას ასწავლის გოგო. ცდილობს მოერგოს გოგოს სამეგობროს. 
 ოღონდ ამ გოგოს სამეგობროში ყველა არ არის განათლებული და თანაგრძნობის უნარის მქონე. გოგოს სასტავში ბევრი გაუნათლებელი დებილია, რომლის ადამიანების შეფასების კრიტერიუმი მატერიალური უზრუნველობა და რბილი ლ ია. 

კონფუზი მოდებილო სვეტები სტუმრად ღებულობენ ცნობილ ფრანგ პოლიგლოტ  ქართველოლოგს რომელსაც რბილი ლ აქვს. გოგოებმა არ იციან ასწავლონ თუ არა ფრანგს, რომ რბილი ლ გოიმლბის ნიშანია და ასე ლაპარაკი დაუშვებელია (ერთმანეტს გადაულაპარაკებენ- ვინ გოიმთან სწავლობს ქართულს), ფრანგი მობილურს პასუხობს, და მისი ფრანგული ფრაზებით გოგოები გებულობენ ბევრ რბილ ლ-ს  რომლებიც განსაკუთრებით ამაღლებულად და სვეცკად ჟღერს. გოგოები თავისთვის ჩუმად იმეორებენ ფრანგულ  სიტყვებს ლ-ს დარბილების მცდელობით. 


ქვეტექსტი:  სირცხვილი გოიმობა არ არის, სირცხვილი ახვრობაა.
+მოზარდთა მუსიკალური გემოვნების ფორმირებისათვის სასარგებლო იქნება.